Sinema

David Lynch

David Lynch

20 Ocak 1946’da ABD’de doğan David Lynch, aynı zamanda ressamdır. Pennsylvania Güzel Sanatlar Akademisi ve American Film Institute’de eğitim aldı. İlk olarak 1977 yapımı siyah-beyaz filmi Eraserhead ile tanınır. Dune ve Blue Velvet ile artan başarısı 1990’lı yılların sonunda yönettiği Kayıp Otoban (Lost Highway) ile doruğa ulaşmıştır. Bunun ardından Mulholland Çıkmazı (Mulholland Drive) ve deneysel kısa filmleri gelir.

Filmlerinde kısık sesli gürültüler, çürümüş nesneler, bozulmuş karakterler ve polarize edilmiş karanlık dünyalar kurgulaması ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Kariyeri boyunca aykırı fikirlerini kendine özgü, nesnellikten uzak ve sembolik anlatımıyla cesurca sinema perdesine yansıtan yönetmenin özellikle 2002 sonrasındaki son dönem filmleri, fazla kişisel olmakla eleştirilmiştir.

“Zihniniz birçok harika ve güzel şeyi dizginleyebilir. Mantık ve sebep aramaksızın her zaman başka birşey, görünmeyen birşey mevcuttur. Dünya sonlu olmaktan çok, sonsuz bir yerdir.”

Film kurgusu ile Andrei Tarkovsky‘nin şiirselliğinden ve Michael Haneke‘nin gerçekliği arayışından ayrılan Lynch, Amerikan sinemasının en önemli yönetmenlerinden ve Film Noir akımının önde gelen temsilcilerinden biridir. Lynch’in filmlerinde hiçbir şey göründüğü gibi değildir. İşlediği temalar, anlatım tekniği ve sık kullanılan rüya/kâbus sekansları “bilinçdışının yönetmeni” olarak nitelendirilmesine neden olmuş ve eserleri daha çok psikanalitik açıdan incelenmiştir.

David lynch filmleri kurgudan çok görüntü ve sesten oluşan rüyasal yapıtlara benzer. Filmlerindeki kurgular çözülmek için değil, aksine filmde kendini kaybetmek için vardır. Mavi-kırmızı kontrastını ısrarla kullanmış, mavinin rüyaları, kırmızının da gerçekliği temsil ettiğini düşünmüştür.

David Lynch sineması üzerine analitik bir inceleme sunan, Sloven kültür eleştirmeni Slavoj Zizek’in, “Gülünç Yücenin Sanatı: David Lynch’in Kayıp Otoban’ı Üzerine” adlı İngilizce yapıtı, Om Yayınevi tarafından Savaş Kılıç’ın çevirisi ile 2001 yılında Türkçe olarak da yayınlanmıştır.

Filmografi:
Lady Blue Shanghai (2010)
More Things That Happened (2007)
Boat (2007)
Inland Empire (2006)
The Short Films of David Lynch (2002)
Rabbits (2002)
Does That Hurt You? (2002)
Darkend Room (2002)
Mulholland Çıkmazı (2001)
The Straight Story (1999)
Kayıp Otoban(1997)
Lumière et compagnie (1995)
Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992)
Wild at Heart (1990)
Mavi Kadife (1986)
Dune (1984)
Elephant Man, The (1980)
Eraserhead (1977)
Amputee, The (1974)
Grandmother, The (1970)
Alphabet, The (1968)
Six Figures Getting Sick (1966)

Yorumlar

Bir yorum yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Çok Okunanlar

Yukarı