Doğa-Çevre

Kahve Yetiştiren Karıncalar

Fiji Karıncası

Fiji’nin tropikal ikliminde yaşayan ‘Phildris Nagasau’ adında, tohum ekip fidanı gübreleyen ve yetiştikten sonra usaresiyle beslenen bir karınca türü keşfedildi.

Bu karınca türü, sadece ektiği bitkilerin özüyle beslenmekle kalmayıp, ağaç tepelerindeki yumru meyveleri de yuva olarak kullanıyor. Bu karınca türünün, oturacağı evin tohumunu diken tek canlı olduğunu söyleyen Munich Ludwings Maximilions Üniversitesi Botanik bölümünden Profesör Sussanne Renner, ayrıca Fiji karıncasının, haftalarca gübre verildikten sonra taze kahve bitkisine yerleşebileceğini de ekliyor. Sayısız tropikal bitki ve hayvan türünün yaşadığı Borneo ve Fiji Adaları’nda bilimsel çalışmalar yapan Renner, çok sayıda karınca türünün bulunduğunu, bu bölgedeki karıncaların adeta bir çiftçiden farksız olduğunu belirtiyor.

Susanne Renner’ın yanında doktora tezini hazırlayan Guillaume Chomicki karıncaları izlemek için ağaç tepelerine tırmanmış ve saatlerce dalların üzerinde oturup çeşitli deneyler yapmış. Amacı, planlı bir şekilde hareket eden karıncaların zeka düzeyini ölçmekmiş. ( Renner, bu özelliklerin doğuştan olduğunu aksi halde karıncaların hangi tohumu ekeceğine karar veremeyeceğini söylüyor.) Chomicki, karıncalara farklı tohumlar da vermiş ama karıncalar aralarından sadece ilerde yuva olarak kullanabilecekleri bitkilerin tohumlarını seçmiş.

Dışkı ve İdrar Gübresi

Yuvalarını tamamlayabilmek için vardiyalı bir şekilde çalışan bu karıncaların fidanları dışkı ve idrar yoluyla beslediklerini fakat tohumları her ağaç kabuğuna ekmediklerini gözlemlemiş.

Fiji Karıncası 2

Fiji karıncasının evi

Chomickini’nin bu karıncalarla ilgili bir diğer gözlemi de; karıncaların önce, yerleşecekleri yuvaya uygun ağaç kabuklarını seçtikleri sonra kahve tohumlarını güneş ışığından faydalanabilmeleri için balta girmemiş ormanlarda yetişen belli ağaç türlerinin en tepesine kadar taşımaları olmuş. Böylelikle, saplarında boşluklar bırakan kahve bitkisi de, karıncalara larvalarını büyütüp, kraliçelerini barındırmaları için bir ortam sağlamış oluyor.

Araştırmacılar, tropikal karıncaların ağaç kabuğuna altı çeşit kahve bitkisi ektiğini ayrıca hem karınca cinsinin hem de seçilen kahve bitkilerinin 3 milyon yıl önce türediğini ortaya çıkarmışlar. Susanne Renner söz konusu karınca cinsinin altı çeşit bitkiye can vermiş olmasını “heyecan verici bir olay” olarak nitelendiriyor.

Bitkilerle İşbirliği

Renner, yeryüzünde 12bin cins karınca yaşadığını ve karıncalar hakkında çok az şey bilindiğini söylüyor. Fiji karıncasının davranış ve alışkanlıklarının sadece arı ve akkarıncalarda görülebildiğini belirten Renner, türlerin devamlılığı için işbirliğine ihtiyaç olduğunu ve böylece bitkilerin karıncalar sayesinde doğaya yayılabileceğini söylüyor.

Fiji Karıncası 3

Tohumlar filize dönüşüyor ve yetiştiren karıncaya şeker sağlıyor

Konuyla ilgili yapılan incelemeler, karınca türlerinden bazılarının kendilerini doğal düşmanlarından koruyan bitkilerle birlikte yaşamayı tercih ettiklerini kanıtlamıştı. Bu nedenle, karıncaların başka hayvan ve bitki türleriyle sembiyoz halinde yaşayabilmeleri yeni bir keşif değil… Örneğin, Güney Amerika’da yaşayan bir cins karınca yuvasında zehirli bir mantar yetiştirebiliyor ya da kelebek larvası, bekçiliğini yapan karıncalara onları doyurmak için nektar verebiliyor.

Başka bir örnek daha verecek olursak, Avrupa’da yaygın olan yaprak bitleri (aphid) de bazı karıncalar tarafından predatör ve parazitlere karşı korunuyorlar. Hatta aphidlerin yumurtalarını veya erginlerini kötü mevsimlerde kendi yuvalarına götürerek saklayan karıncalar uygun mevsim ve zamanlarda aphidleri tekrar bitkiler üzerine bırakabiliyorlar.

Fiji Karıncasını farklı kılan özellik ise, tohum ekip bitki yetiştirmesi… Susanne Rener, Fiji Karıncası ile kahve bitkisi arasındaki özgül etkileşimi bir tesadüf eseri keşfettiklerini söylüyor…

Kaynak: dw.com/de
Çeviren: Yıldız Roşa Batmaz

Yorumlar

Bir yorum yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yukarı