Sergi

“Boş Alanlar”

Boş Alanlar - Empty Fields - Salt Galata

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküp Cumhuriyet’in kurulduğu dönemden American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) arşivindeki belgeleri temel alan Boş Alanlar adlı sergi 06 Nisan – 05 Haziran tarihleri arasında Salt Galata’da görülebilecek.

Sergi, Amerikan misyonerlik faaliyetlerinin bir sonucu olarak Merzifon’da kurulan Anadolu Koleji Müzesi’nin yüzyıldan eski doğa bilimleri koleksiyonu kataloğu odağında biçimlendiriliyor. Beşerî bilimler müfredatını saha araştırmasıyla harmanlayan kolejde yapılandırılan bu müze, Anadolu coğrafyasında döneminin yegane örneği.

Koleksiyonunda yedi binden fazla numune bulunan müzenin küratörü, annesi Alman olan Ermeni bilim insanı, botanikçi ve bitki koleksiyoncusu Profesör Johannes “John” Jacob Manissadjian. Çalışmaları kapsamında uluslararası kurumlarla numune takası gerçekleştiren Prof. Manissadjian, el yazısıyla hazırladığı katalogda, müzedeki tüm numunelerin yanı sıra 18 vitrinin içeriğini ayrıntılarıyla tanımlamış.

Prof. Manissadjian’ın 1918’de tamamladığı son küratöryel çalışması, ilk arşivsel çalışması hâline gelir: Müze kataloğu, bütünlüklü bir dünya koleksiyonunun bir kanıtı gibidir; aynı zamanda, içerdiklerinin bir gün dağılacak olması gerçeğine dair bir öngörü. Merzifon ve civarından Ermeni ve Rum çalışan ve öğrencileri bulunan Anadolu Koleji, personeli ve öğrencilerini kaybetmesinin ardından ilerleyen dönemde kapanırken müze koleksiyonu da akıbeti belirsiz bir şekilde dağılır.

Boş Alanlar, koleksiyonu parçalanmış olan müzenin izlerini, bir arşiv ve güncel bir kültür kurumunun oluşturduğu bağlamda konumluyor. Arşivin sınıflandırma sürecinde tamamlanmayan belli alanlar 1915 Felaketi’nin (Aghed) etkilerini gösteriyor; bu boş alanlar, yarım kalmış ontolojik ve epistemolojik araştırma alanlarına karşılık gelir. Bu çerçevede sergi, tarihin sonuçları telafi edilemeyecek bir dönemiyle yüzleşir. Kayıplar ve yerinden edilmenin bugün ve gelecekteki koşullarına; yani henüz sınıflandırılmamış ve üzerine düşünülmemiş, öngörülemez, bilinmeyen alanlara dair tartışmalar başlatmak adına müzeolojik, jeopolitikleştirilmiş mekanın katmanlarına dikkati çeker. Çeşitli cemaatlerden kişilerle yapılan video söyleşilerinin de eşlik ettiği sergide, güncel bir müzesel mekan tasarlanır. Fotoğraf, harita ve yazışmaları da içeren nadir arşiv materyallerinin yanı sıra, bir anlatı çevresinde bir araya getirilmiş kalıntılar sunuluyor.

Serginin küratörlüğünü, arşivin himayesinden sorumlu American Research Institute in Turkey [Amerikan İlmî Araştırmalar Enstitüsü] (ARIT) işbirliğiyle, 2014’ten itibaren bu çok dilli belgelerin kataloglama sürecinde çalışan araştırmacılardan Marianna Hovhannisyan üstlenmekte. Hovhannisyan’ın SALT’taki çalışmaları, Hrant Dink Vakfı’nın Türkiye-Ermenistan Burs Programı tarafından desteklenmiştir. American Board Archives olarak da adlandırılan ABCFM arşivinin kataloglanıp çevrimiçi ortama aktarımı, SALT tarafından ARIT ortaklığında
gerçekleştirilmekte.

SALT Galata: Bankalar Caddesi No:11 Karaköy – İstanbul

Bir Yorum Yap

Yukarı