in

Alternatif Eğitim: Reggio Emilia Yaklaşımı

1945 yılında ikinci dünya savaşının bitiminden hemen sonra İtalya’da bulunan Reggio Emilia’nın 50 km kuzey batısındaki Villa Cella adındaki bir köyde, bölgede yaşayan köylü kadınların çocuklar için “en güzeli” hayal etmesiyle başlar Reggio Emilia serüveni…

Reggio Emilia - HaritaSavaş nedeniyle yıkılmış binalardan kalan sağlam tuğla parçalarını toplayarak okulun inşasına başlayan köylü kadınların bu çalışmasını duyan Loris MALAGUZZI, olaya kendi gözleriyle tanık olabilmek için bisikletine atlar atlamaz bu küçük köye gider. Köye vardığında, çalışan kadınlara ne yaptıklarını sorar. Aldığı cevap “Bizim çocuklarımız da zengin ailelerin çocukları kadar zekidir ve biz de çocuklarımız için okul yapıyoruz”dur. MALAGUZZI’nin öğretmen olduğunu öğrenen kadınlar, yapacakları bu okulda çocuklarına verecekleri eğitim için onlarla birlikte çalışmasını ister. MALAGUZZI de “Benim çok fazla deneyimim yok fakat sizlere, elimden gelenin en iyisini yapacağıma dair söz veriyorum. Biz, birlikte ilerlerken, ben de öğreneceğim ve çocuklarla birlikte çalışırken, öğrendiğim her şeyi onlara da öğreteceğim” der. Okulu tamamlayabilmek için uygulanacak plan şudur: Almanlar’ın geri çekilirken bıraktıkları birkaç tank ve birkaç kamyonu satıp, geceleri ve pazar günleri de dahil olmak üzere çalışarak okulu tamamlamaktır. İnşasına başlanılmış okul arazisi de çiftçiler tarafından bağışlanmıştır. Ailelerin de katılımıyla okul sekiz ayda tamamlanır.

Bu sırada MALAGUZZI ise devletin, çocukların kişilik ve karakteristik farklılıklarını yok sayan ve hoşgörüsüz yaklaşımına karşı, bir tepki olarak yedi yıldır sürdürdüğü öğretmenlik görevinden ayrılmaya karar verir ve ULUSAL ARAŞTIRMA MERKEZİ’nde psikoloji eğitimi almak için Roma’ya gider. Villa Cella’ya döndüğünde ise eğitim aldıkları devlet okullarında problem yaşayan çocuklar için kurulmuş olan ve belediyeye ait bir psikolojik danışma merkezinde çalışmaya başlar. Gündüz bu merkezde çalışan MALAGUZZI, akşamları da köyde yapımı tamamlanmış okullardaki çocuklara eğitim verir. Çeşitli eğitim kurumlarında yetişmiş, özgün, motivasyonu güçlü, düşünceleri ve enerjileri sınırsız öğretmenlerle birlikte çalışan MALAGUZZI, bu dönemde “çocuklara ilişkin şeylerin, sadece çocuklardan öğrenebilineceği” fikrinden yola çıkarak MALAGUZZI Reggio Emilia felsefesinin temellerini atar.

Yoksul bölgelerde, tamamı ebeveynler ve köy halkı tarafından desteklenerek kurulup işletilen bu okulların bazılarının bir süre sonra kapatılmış olmasına karşın bir çoğu da ayakta kalmayı başarır. MALAGUZZI önderliğinde başlatılan bu hareket, bir süre sonra Reggio Emilia şehrine kadar ulaşır ve 1968 de İtalyan hükümeti okul öncesi çocuklara verilen bu eğitimi destekleme kararı alır. Günümüzde hala Reggio Emilia Belediyesi, 22 okul öncesi eğitim kurumunu ve 12 çocuk yuvasını desteklemektedir.

Reggio Emilia Yaklaşımının Temelleri

Reggio Emilia yaklaşıma göre çocuk, büyüme sürecinde gelişimini engelleyen bir duvarla karşı karşıyadır. Bu duvar; eskimiş ve kalıplaşmış katı kurallar ve yetişkinler tarafından benimsenmiş ancak çocuklar tarafından anlaşılması oldukça güç olan ve geçerliliğini yitirmiş davranış kalıpları ve de geleneksel eğitim metotlarından oluşmuştur. Bu nedenle öncelikli olarak, çocuğun yaşadığı toplumdaki, yeni kültürel değerleri ve rollerin öğrenmesi için desteklenmesi gerekmektedir. Bu destek sağlandıktan sonra çocuklar,gelişimlerini engelleyen eski değer yargılarından oluşan bu duvarı kendi kendilerine aşmalılardır. Reggio Emilia yaklaşımının bir diğer temel özelliği ise; çocuklara somut yaşantılar sunarak, yeni keşifler yapmalarına fırsat sağlamaktır. Çocuklar sırasıyla: ARAŞTIRMA, ÜRETME ve HİPOTEZLERİNİ TEST ETME aşamalarından geçmektedir. Resim çizme, heykel, dramatik oyun gibi birçok sembolik yolla kendilerini ifade etme yolunu böylelikle bulacaktır.

Reggio Emilia’ya Göre Eğitim Ortamı

Reggio Emilia yaklaşımında ortam çok önemlidir. Öyle ki, ortam için “Öğretmenin kendisi” ifadesi kullanılmaktadır. Ancak bu yaklaşıma göre sadece fiziki çevrenin değil, sosyal çevrenin de önemli olduğu vurgulanır. Yetişkinler ve çocuklar arasındaki sosyal alışverişi kolaylaştırmak adına, okul içinde öğretmenler ve bütün yaş grubundaki çocukların birlikte bulunabilecekleri “piazza” adını verdikleri geniş bir alan bulunmaktadır.

Reggio-Emilia-ornek1Reggio Emilia okullarında çevre, çocuğun hayal ve yaratıcılığını destekleyecek şekilde düzenlenir. Okulların içi ılık ve sakin, cam(özellikle ayna) ve yerler mat ahşap döşemeli, duvarlar beyaz, kullanılan masa sandalye ve dolap gibi eşyalar da yine mat ve ahşap renkli olmalıdır. Sınıflar da dahil olmak üzere okulun hiçbir alanında, çocuklar tarafından yapılmış faaliyetlerin yapımında kullanılan renkler ve materyaller dışında renk kullanılmaz. Çocuklar tarafından yetiştirilmek üzere, gerek bahçede ve gerekse okul dahili bir çok alanda canlı bitkiler bulundurulur. Reggio Emilia yaklaşımını benimsemiş okulların birçoğunda tavan da dahil olmak üzere duvarların büyük kısmında değişik özelliklerde(konveks ve konkav şeklinde) aynalar bulunur.

Burada hedeflenen amaç; çocuğun, kendini değişik açılardan görerek, değişik şekillerde gözlemleyerek düşünmesini sağlamaktır. Çocukların gerçek hayatlarıyla doğrudan bir ilişki kurmayı hedefleyen Reggio Emilia okullarında, her çocuğun kendine ait bir de posta kutusu vardır. Bu posta kutularındaki mesajlar, resimler, mektuplar okul yaşantısının gereği olarak sürekli değiştirilmektedir. Burada hedeflenen amaç ise; ev yaşantılarında, postacılar tarafından aile bireylerinin isimlerine gönderilmiş bu gönderileri, posta kutularına bırakıldığını gözlemleyen çocuğun bu gözlemini pekiştirerek gerçek yaşamla aralarında kurdukları bağın devamlılığını sağlamaktır.

Reggio-Emilia-ornek2Reggio Emilia okullarının bünyesinde, çeşitli sanat malzemeleri ve doğal materyallerle(kil, farklı büyüklüklerde toplanmış taşlar, kum vb.) dolu olan laboratuvar aynı zamanda stüdyo olarak da kullanılan atölyeler vardır ve bu atölyelerde öğretmen ve öğrencilerle birlikte çalışmak zorunda olan bir de Grafik Sanatları Uzmanı da bulunmaktadır. Uzmanın görevi, uygulamaya konacak olan projeleri oluşturarak, yapılacak olan aktivitelerin planlanmasını sağlamaktır. Bu aktiviteler, öğrencinin kil, resim, kolaj, heykel gibi yeni araçlarla kendini ifade etmesini sağlar.

Çocuğun öğrenme dokümanlarına okulun her yerinde rastlamak mümkündür. Bu dokümanlar genel anlamda çocukların yaptıkları, hissettikleri, düşündükleri, merak ettikleri ve sorguladıkları bir projede iki ya da üç çocuğun birlikte çalışırken çekilen fotoğrafları şeklindedir. Reggio Emilia sınıflarında, sayısız pano görebilirsiniz. Panolar, onlara verilen değeri göstermede iletişimsel bir araçtır. Bu panoların kullanılmasında asıl amaçlanan; öğretmenin ebeveynlere, çocuklarının gün boyu zamanlarının büyük kısmını, sınıfın hangi köşesinde ne şekilde geçirdiklerini gösteren bir diyagramı sunabilmenin yanısıra çocukların yine gün içinde kendilerine sunulan bazı özel konular hakkında aslında neler söylemek istediklerini görebilmeyi sağlamaktır.

Reggio-Emilia-ornek4Reggio Emilia merkezlerinde, plastik ve ucuz oyuncaklar bulundurulmaz. Oyuncaklar, müzik aletleri genellikle el yapımı, ahşap ya da geri dönüşümü olan materyallerden yapılmıştır. Tüm bunlara ek olarak, çocuklara kitap okumayı sevdirecek cazip okuma köşeleri, müzik odaları( kindermusic), uzman bir spor eğitmeni eşliğinde bedensel hareket gelişimlerini güçlendirebildikleri, spor yapabildikleri alanlar da mevcuttur.

Reggio Emilia Yaklaşımında, Öğretmenin ve Çocuğun Rolü

Öncelikle, sınıf diğer okulların aksine, tek bir öğretmene ait değildir. Okulda görev hiyerarşisi olmadığı için öğretmen, okulun eğitim kadrosu dışında kalan çalışanları da bu kadroya dahil eder. Böylece, okulun aşçısından temizlik görevlisine kadar herkesi çocuklarla ilgili bir çok çalışmada ve haftalık plan saatlerini oluşturmada etken kılar.

Reggio-Emilia-ornek5Reggio Emilia yaklaşımının temel özelliği, öğretmenin “öğrenen” olarak görülmesidir. Öğretmenin yapması gereken, her çocuğa kendi başına yetebileceği hareket zenginliğini ve kalıcılığını sağlamak ve çocukların edindiği bilgileri yapılandırmalarını sağlayacak koşullar oluşturmaktır. Bu okullardaki öğretmenler için çocuklarla birlikte öğrenme macerasına atılmış birer “pusula” tanımlaması yapabiliriz.

Bu yaklaşımın temel varsayımlarından biri de öğretmen ve çocuklar arasındaki ilişkinin, karşılıklı saygı ve işbirliği temelinde oluşturulursa çocukların sosyal ve akademik olarak daha iyi gelistikleridir. Grup çalışmalarında çocuklar ve öğretmenler(20 çocuktan oluşturulmuş sınıflarda iki öğretmen görevlendirilir) karşılıklı olarak tartışmakta ve problemleri yeniden çözmektedirler. Öğretmen, aynı zamanda çocukların sınıf ortamında daha önce yaptıkları konuşma ve eylemlerini hatırlayabilmelerine yardımcı olan ve bu şekilde öğrenmeyi gözle görülür hale getiren bir kaydedicidir.

Reggio-Emilia-ornek6Bu yaklaşımda, çocuklar fikirlerini, başkalarına sergileme yoluyla öğrenmektedirler. Reggio Emilia Yaklaşımının öncüsü MALAGUZZI, bu yöntemi “Çocukların yüz dili”olarak tanımlamıştır. Çocuklar bunu; konuşma, yazma, dramatizasyon, şarkı söyleme ve hareketle yapılan etkinliklerle gerçekleştirirler.

Ve yine bu yaklaşımda, çocuğun rolü; proje geliştikçe, öğretmenle birlikte “fikir topuna ileri geri vurmak”tır. Düşüncelerini ne şekilde dile getirebileceklerinin yanısıra problem çözme konusunda fikir üretmek için teşvik edilirler. Çocuklardan sonuca nasıl ulaştıklarını grafikler ya da kendi yaptıkları modeller aracılığıyla diğer arkadaşlarına göstermesi beklenir.

Proje: Gerçek dünya içinde bir öğenin derinlemesine araştırılmasıyla gerçekleştirilecek olan öğrenme demektir. Projenin asıl amacı, öğretmen ya da öğrenci tarafından ortaya atılan sorulara öğrencinin cevap bulmasını sağlamak ve bunun için çalışmaktır. Bu çalışmanın süresi kesinlikle sınırlandırılamaz.

Reggio Emilia’da, çocuklar geleneksel testler ve notlarla değerlendirilmemektedir. Bunun yerine; ailelere, çocuklarının günlük yaşantıları, gelişimleri ve performansları hakkında geniş bilgiler verilmektedir.

Özetle, köylü kadınların girişimiyle başlatılmış bir eğitim hareketi olan REGGIO EMILIA bugün dünya çapında kabul gören bir eğitim yaklaşımı haline gelmiştir.

Yorumlar

Bir cevap yazın

Loading…

0

0 comments

Oylamak ister misin?

1 puan
Upvote Downvote