Bağlantıda kalın

Genel

Franz Kafka

1883 yılında Prag’da Yahudi bir ailede doğar. Babasıyla başlayan otorite fobisi onun hemen hemen tüm kitaplarına sızar ve despot olan babasının istediği gibi bir yaşam sürdüğünü ifade eder. Duygusal deneyimleri ve ailesiyle olan ilişkileri eserlerinde, özellikle günlük ve mektuplarında önemli bir yer tutar.

“Baba’ya Mektup” eserindeki mektupları ne babasına göndermek ne de yayımlatmak ister; bunları babasının üzerinde her zaman baskısı olduğunu göstermek için yazar. Bu baskı, Kafka‘nın kendinden nefret eden biri olmasına sebep olur, tüm yaşamına ve eserlerine yansır.

Franz Kafka başarıyla bitirdiği liseden sonra 1901’den 1906’ya kadar Prag’daki Karl-Ferdinand Üniversitesin’de Kimya öğrenimi görür, ancak daha sonra hukuğa yönelir. Bir dönem Alman filolojisi ve sanat tarihiyle ilgilenirken Münih’teki hukuk eğitimine de devam eder. Beş yıllık hukuk eğitiminden sonra Albert Weber’in yanında ücretsiz hukuk stajı yapar ve ceza hukuku alanında ilerler. 1907’de ise bir sigorta şirketinde çalışır.

Franz Kafka’nın Prag’da edebiyat çevresine girmesini sağlayacak olan Max Brod ile bu yıllarda tanışır. Bunun dışında Felix Qeltsch, Oskar Baum, Gustav Janouch ve Franz Werfel gibi önemli edebiyatçılarla da tanışır. 1908 -1912 yılları arasında siyasal ve toplumsal olaylara ilgi duymaya başlar. Çek siyaset adamlarının toplantılarına katılır. Yahudilikle ilgilenip İbranice öğrenir. Max Brod ile Riva, Paris, Weimar ve İtalya’ya seyahatler yapar.

Kafka birçok eserinde baba figürünü ailenin reisi, her şeye gücü yeten ve baskıcı biri olarak betimler.  “Dönüşüm” eserinde olduğu gibi Gregor (öykünün kahramanı aynı zamanda öyküdeki oğul) bir böcektir ve işe yaramayan biridir, hikayede Gregor’un ölümüyle ailenin rahat bir nefes aldığı konu edinilir. Babasının karşı konulmaz gücünün Kafka’nın üzerinde yarattığı baskı, Kafka’nın en önemli hikâyelerinden biri olan “Hüküm”ü (Yargı) de yazmasına sebep olur.

Arkadaş çevresinde özel bir yeri olan Max Brod, 1912 yılında Kafka için henüz yeni kurulmuş olan Rowohlt basımeviyle iletişime geçer ve Kafka’nın ilk kitabı basılmış olur. Oyuncu Jizchak Löwy de Kafka’nın hayatında sanat olan ilgisi ve kişiliğiyle önemli yer tutar. Felix Weltsch ve yazar Oskar Baum ile de arkadaşlığı olan Kafka, babasının kişiliğinde açtığı yaralara rağmen geniş bir arkadaş çevresine sahip ve sosyal yaşamın içinde olur.

Bir dönem aşık olduğu Felice Bauer ile mektuplaşan Kafka 1920 yılından sonra Milena Jesenka ile mektuplaşmaya başlar. Eserlerini Çek diline çeviren Milena ondan yaşça küçük ve evlidir. Birlikteliklerinin imkansız olmasına rağmen yıllarca mektuplaşırlar. Bu mektuplar da daha sonra kitaplaştırılır.

Kafka bu mektuplarda aşkın gerçekliğine olan kuşkularını, korkularını ve duygularını tüm yalınlığıyla kaleme alır, bu nedenle mektupları edebi açıdan son derece değerli bulunur.

1912 yılında gece 8 saat içinde “Yargı” adlı kitabını yazar. Bu kitapla, Kafka yazın dünyasında konu ve biçim bakımından özünü bulur. Yazarak yaşama duygusunu güçlendirdiğini ifade eden Kafka, bu kitapta da hayatını yansıtır; genç ve başarılı bir tüccar olan kitabın kahramanı babası tarafından bir türlü fark edilmez.

1917 yılında Kafka’ya Akciğer kanseri teşhisi konulur. Hastalık iyice ilerler ve 1918’in sonbaharında İspanyol gribine yakalanır, haftalarca ağrı çeker. Tüm tedavilere rağmen, Kafka’nın sağlığı gittikçe boulur. 1923-1924 yıllarında Berlin’deyken kanser iyice ilerler ve konuşma yetisini de kaybeder. Yattığı sanatoryumda 1924 yılında henüz 40 yaşındayken hayatını kaybeder.

Kafka edebi anlamda Flaubert’ten, lisede okuduğu Friedrich Nietzche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt eserinden ve “O beni bir arkadaş gibi doğruluyor“ dediği filozof Kierkegaard’tan çok etkilenir.

Eserleri 1933 – 1945 yılları arasında Kafka da diğer Yahudi yazarlar gibi yasaklanır. Kafka yaşadığı dönemde çok tanınmaz. Kafka ne kendi eserlerine ne de yazarlığına güveniyordu; bu güvensizlik öyle boyutlara ulaşmıştı ki; en yakın arkadaşı ve vasiyetini bıraktığı Max Brod’a yayımlamadığı eserlerini  yakıp yok etmesini vasiyet eder. Ancak Max Brod bu vasiyete uymaz ve yazdıklarını yayımlar.

Eserleri:

Kafka’nın yaşadığı dönemde yayımlanan eserleri

•    1909 – Ein Damenbrevier
•    1909 – Dua Eden Adamla Sohbet
•    1909 – Sarhoşlarla Sohbet
•    1909 – Brescia’daki Uçaklar
•    1912 – Büyük Gürültü
•    1913 – Gözlem
•    1913 – Yargı
•    1913 – Ateşçi, Amerika olarak bilinen romanın ilk bölümü
•    1915 – Dönüşüm
•    1915 – Yasanın Önünde, Dava adlı romanın bir bölümü
•    1918 – Cinayet, Kardeş Katili öyküsünün ilk hali
•    1918 – Ein Landarzt, Bir Köy Hekimi
•    1919 – Ceza Kolonisi
•    1921 – Der Kübelreiter
•    1924 – Açlık Sanatçısı

Kafka’nın ölümünden sonra yayımlanan eserleri

•    1904–1905 Beschreibung eines Kampfes (Bir Savaşın Tasfiri)
•    1907–1908 Hochzeitsvorbereitungen auf dem Lande (Taşrada Düğün Hazırlıkları)
•    1914 – Erinnerungen an die Kaldabahn (Kaldabahn Hatıraları)
•    1914–1915 Der Dorfschullehrer (Köy Öğretmeni)
•    1915 – Blumfeld, ein älterer Junggeselle
•    1916–1917 Der Gruftwächter
•    1916–1917 Die Brücke (Köprü) Brod’un Başlığı
•    1917 – Eine Kreuzung
•    1917 – Der Schlag ans Hoftor (Çiftlik Kapısına Vuruş) Brod’un Başlığı
•    1917 – Der Jäger Gracchus (Avcı Gracchus) Brod’un Başlığı
•    1917 – Beim Bau der Chinesischen Mauer (Çin Seddi’nin İnşaasında)
•    1917 – Eine alltägliche Verwirrung Brod’un Başlığı
•    1917 – Der Nachbar (Komşu) Brod’un Başlığı
•    1919 – Brief an den Vater (Babaya Mektup)
•    1920 – Heimkehr Brod’un Başlığı
•    1920 – Die Abweisung (Geri Çevrilme)
•    1920 – Zur Frage der Gesetze (Yasalar Sorunu Üzerine)
•    1920 – Das Stadtwappen (Kent Arması) Brod’un Başlığı
•    1920 – Kleine Fabel (Küçük Fabl) Brod’un Başlığı
•    1920 – Die Truppenaushebung
•    1922 – Forschungen eines Hundes (Bir Köpeğin Araştırmaları) Brod’un Başlığı
•    1922 – Das Ehepaar
•    1922 – Der Aufbruch (Gezinti)
•    1922 – Gibs auf Brod’un Başlığı
•    1923–1924 Der Bau Brod’un Başlığı
•    1925 – Der Prozess (Dava)
•    1926 – Das Schloss (Şato)
•    1927 – Der Verschollene (Amerika) İlk olarak 1912 yılında Kayıp olarak tasarlanır, ancak Brod tarafından Amerika olarak yayımlanır.

Yorumlar