Bağlantıda kalın

Genel

Sümela Manastırı

MS 365-395 yılları arasında inşa edildiği sanılan Sümela Manastırı, Trabzon’un Maçka ilçesinin Altındere köyünde yer alıyor. Eski adı Yunanca Panagia Sumela veya Theotokos Sumela olan manastır deniz seviyesinden 1150 m yüksekliktedir.Yunanca adı Mela olan Kara tepesi üzerinde olan Sümela Manastırı Yunan Ortodoks manastır ve kilise kompleksidir.

İçi fresklerle kaplı olan Sümela Manastırı Anadolu’da sıkça rastlanılan Kapadokya kiliseleri tarzında yapılmıştır. Kilise kurulduktan yaklaşık 1000 yıl sonra manastıra dönüştürülmüştür. Aradaki sürede ne olduğuyla ilgili farklı efsaneler var. Karadeniz Rumları arasında anlatılan bir efsaneye göre Atina’lı Barnabas ile Sophronios adlı iki keşiş aynı rüyayı görmüşler; rüyalarında, İsa’nın öğrencilerinden Aziz Luka’ın yaptığı üç Panagia ikonundan, Meryem’in bebek İsa’yı kollarında tuttuğu ikonun bulunduğu yer olarak Sümela’nın yerini görmüşler. Bunun üzerine birbirlerinden habersiz olarak deniz yoluyla Trabzon’a gelmiş, orada karşılaşıp gördükleri rüyaları birbirlerine anlatmış ve ilk kilisenin temelini atmışlardır. Bununla birlikte manastırdaki fresklerde sıkça yer alıp, özel bir önem verilen Trabzon İmparatoru III. Aleksios’un (1349-1390) manastırın gerçek kurucusu olduğu sanılmaktadır.

Yavuz Sultan Selim’in Trabzon’da ki şehzadeliği sırasında buraya iki büyük şamdan hediye etmiş. Fatih Sultan Mehmed, II. Murat, I. Selim, II. Selim, III. Murad, İbrahim, IV. Mehmed, II. Süleyman ve III. Ahmed’in de manastırla ilgili birer fermanları bulunmaktadır. Osmanlı döneminde manastıra sağlanan imtiyazlar, Trabzon ve Gümüşhane bölgesinin İslamlaşması sırasında özellikle Maçka ve kuzey Gümüşhane’de Hıristiyan ve gizli Hristiyan köyleri ile çevrili bir alan oluşturmuştur.

Nüfus mübadelesi ile bölgedeki Hristiyanların Yunanistan’a gönderilmesinin ardından önemini yitiren Sümela Manastırı, T.C. Kültür Bakanlığı tarafından yakın zamanda onarılana dek kaderine terkedilmiştir. Yunanistan’a mübadele ile göçen Karadenizli Rumlar ise Veria kentinde Sümela adını verdikleri yeni bir kilise inşa etmişlerdir. Her yıl Ağustos ayında geçmişte Trabzon Sümela’da yaptıkları gibi yeni manastırın çevresinde geniş katılımlı şenlikler düzenlemektedirler.

2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti’nin izni ile Hıristiyanlarca Meryem Ana’nın göğe yükseliş günü olarak kabul edilen ve kutsal sayılan 15 Ağustos günü 88 yıl aradan sonra ilk ayin düzenlenmiş, ayini Fener Rum Patriği Dimitri Bartholomeos yönetmiştir.

Kilisenin içindeki freskler :

• Kilise içinde Meryem figürleri Gürcülerin kullandıkları Gürcü madonna şeklinde resmedilmiştir.
• Asıl kilisenin absid kısmında, güney duvarında yukarıda Meryem’in doğuşu ve mabede sunuluşu, tebliğ, İsa’nın doğuşu, mabede sunuluşu ve hayatı, altta İncilden resimler.
• Güney kapısında Meryem’in ölümü ve havariler.
• Kilisenin doğuya bakan yukarı kısmında 2. sırada Genesis, Ademin yaratılışı, Havva’nın yaratılışı, Tanrı’ın tembihi, İsyan (Adem ile Havvanın yasak meyveyi yemeleri), Cennetten kovulma. 3. sırada: Yeniden dirilme, Thomas’ın şüphesi, Kabirde bir melek, Nikaia konsülü.
• Absid kısmının dışında, yukarıda Mikail, Cebrail bulunmaktadır

 

Yorumlar